TOY · Binyıllar Süren Yolculuk · M.Ö. 209–∞

Sorularla TOY

Her sorunun cevabı eserin ilgili bölümünde, sayfasıyla birlikte duruyor.

Sunuş — Gelecekteki Gence

  1. Yazar TOY'u kime hitap ederek açıyor?s. 7
  2. Kitabın sonunda okura bırakılan asıl soru nedir?s. 8
  3. 1920'de Tunalı Hilmi Bey'in de imzaladığı takrir ne istiyordu?s. 8

Önsöz

  1. Geçmişteki toplanma ve danışmayı araştırırken ilk güçlük nerede çıkar?s. 9
  2. Kâşgarlı Mahmud'un sözlüğünde “toy” ne anlama gelir?s. 9
  3. Göktürk yazıtlarında, Dede Korkut toylarında ve Moğol quriltayında bulunmayan ortak şey nedir?s. 9
  4. Destanlardaki kurt, mağara, ışık ve ağaç gibi imgeler tarihçiye ne verir, ne vermez?s. 10

Giriş — Bir Sözün Uzun Yolu

  1. Dîvânu Lugâti't-Türk'te karargâh, danışma ve şölen sofrası aynı kelimeyle mi anılır?s. 11
  2. Sima Qian'ın Mete ile ilgili anlattığı sahnede hangi fiil kullanılır?s. 11
  3. Çin tarih geleneği Xiongnu dünyasında yılın hangi zamanlarında büyük toplanmalar kaydeder?s. 11
  4. Göktürk yazıtlarındaki “sab” kelimesi hangi alanı taşır?s. 11
  5. Kutadgu Bilig'de “kiŋeş” neye dönüşür?s. 12

At, Eş ve Toprak

  1. Donghu hükümdarı Mete'den sırayla neleri istedi?s. 14
  2. Mete atı verirken çevresindekiler ne demişti?s. 14
  3. Mete'nin toprak istendiğinde söylediği söz nedir?s. 15
  4. Toprağın verilebileceğini söyleyenlere ne oldu?s. 15
  5. Mete'nin çevresindeki adamların hükümdarı bağlayan bir yetkisi var mıydı?s. 16
  6. Mete hükümdar olmadan önce nerede rehin tutulmuştu?s. 16
  7. Islıklı ok hikâyesi ne göstermek için aktarılır?s. 16
  8. Donghu sahnesinin gücü neden mimariden gelmez?s. 18

Taşa Vurulan Söz

  1. Kül Tigin ve Bilge Kağan anıtları hangi yıllara tarihlenir?s. 20
  2. Kül Tigin anıtında yalnız Türkçe mi yazılıdır?s. 20
  3. Yolluğ Tigin'in adının yazıtta geçmesi neyi hatırlatır?s. 20
  4. Orhun yazıtlarına yalnız zafer listesi olarak bakmak neden eksik kalır?s. 21
  5. Tonyukuk'un anıtı Kül Tigin ve Bilge Kağan anıtlarıyla aynı yerde midir?s. 22

Duvarın Bedeli

  1. Bilge Kağan surların yanında başka ne yaptırmayı düşünüyordu?s. 24
  2. Tonyukuk surlara neden karşı çıktı?s. 24
  3. Tonyukuk mabetlere neden itiraz etti?s. 24
  4. Tonyukuk'un kağan üzerinde hukukî bir veto yetkisi var mıydı?s. 25
  5. Beş Çin kaynağının aynı olayı anlatması beş görgü tanığı olduğu anlamına gelir mi?s. 25

Uygur Dönüşümü

  1. Uygur Kağanlığı hangi yıllarda kuruldu?s. 27
  2. Karabalgasun hangi Uygur merkeziyle ilişkilendirilir?s. 27
  3. Karabalgasun kazıları başkent hakkında ne gösterir?s. 27
  4. Uygurların şehirleşmesi bozkır hareketinin bittiği anlamına mı gelir?s. 28
  5. Şine Usu yazıtında hangi şehrin kuruluşu geçer?s. 28
  6. Karabalgasun anıtında kaç dil bir aradadır?s. 30
  7. Bögü Kağan'ın Maniheizmle bağı hangi yıllara yerleştirilir?s. 30

Kara Otağın Yeri

  1. Bayındır Han toy yerinde kaç otağ kurdurur ve neye göre?s. 34
  2. Dirse Han toy yerine geldiğinde nasıl karşılanır?s. 34
  3. Dirse Han'ın beyliği ve malı kara otağ hükmünü değiştirir mi?s. 35
  4. Toy aynı anda hangi iki işi taşır?s. 35
  5. Dirse Han'ın eşi ona ne öğütler?s. 35
  6. Bayındır Han'ın toyu ile Dirse Han'ın toyu arasındaki fark nedir?s. 36
  7. Dede Korkut'un hangi yazma nüshaları bilinir?s. 37

Bir İşe Girişmeden

  1. Kutadgu Bilig hangi yüzyılda kaleme alındı ve ne tür bir eserdir?s. 40
  2. Ögdülmiş bir işe girişmeden önce ne yapar?s. 40
  3. Ögdülmiş'in “uygun görmezse vazgeçerim” demesi neden önemlidir?s. 40
  4. Kutadgu Bilig'de danışma için kalabalık bir kurul aranır mı?s. 41
  5. Kutadgu Bilig'e göre danışmada nicelik mi ehliyet mi öne çıkar?s. 43

Söz Kaleme Girerken

  1. Atebetü'l-Ketebe hangi sultanın devrinin yazışmalarını korur?s. 44
  2. Selçuklu tayin yazılarında görev sahibinden ne beklenir?s. 44
  3. Selçuklu belgelerinde şer'î ve divanî işler hangi kapılara yönlendirilir?s. 44
  4. Dîvân-ı Tuğrâ için nasıl kişiler aranır?s. 46
  5. Selçuklu divanlarının çeşitlenmesi kararın hazırlanışını nasıl değiştirir?s. 46

Köde'e Aral'da Bir Taht

  1. Cengiz Han öldüğünde geride ne bıraktı?s. 48
  2. Ögedey'in başa geçirilmesinin tarihi kaynaklarda neden ayrışır?s. 48
  3. Moğolların Gizli Tarihi'nin Moğolca aslı elimizde var mı?s. 48
  4. Köde'e Aral'daki toplanmaya kimler katıldı?s. 49
  5. 1229 sahnesi birbirinden habersiz adayların yarıştığı bir seçim miydi?s. 49
  6. Moğolların Gizli Tarihi 1206'daki yükseltme için “quriltai” kelimesini kullanır mı?s. 50
  7. Kurultaylarda her prensin eşit oyu var mıydı?s. 51

Tahttan Sefer Yollarına

  1. Ögedey bütün seferlere bizzat katılmak isteyince ne oldu?s. 54
  2. 1234–1235 kararlarını “1236 Avrupa seferi kurultayı” saymak neden yanlıştır?s. 54
  3. Quriltai tek kelimelik bir tanıma neden sığmaz?s. 55

Divandan Meşverete

  1. Divân-ı Hümâyun yüzyıllar boyunca aynı biçimde mi kaldı?s. 56
  2. Taşradan gelen bir şikâyet merkeze ulaştığında ne olur?s. 56
  3. “Padişah adaleti” nasıl işletilirdi?s. 57
  4. 1787'de hangi savaş başladı ve sonrasında ne oldu?s. 58
  5. Meşveret toplantıları yalnız İstanbul'da mı yapılırdı?s. 58
  6. Bazı meşveretlerin gizli tutulması neden anlamlıdır?s. 59
  7. Meclis-i Vâlâ Tanzimat dünyasında ne yapardı?s. 60
  8. 1845'te taşradan İstanbul'a kimler çağrıldı ve niçin?s. 60

Temsilin Anayasal Eşiği

  1. Kanun-ı Esasi'nin kırk ikinci maddesi Meclis-i Umumîyi nasıl ayırdı?s. 63
  2. 1876'daki ilk seçimler bugünkü genel oy sistemi miydi?s. 63
  3. İlk seçimlerde hangi yerel yapılar rol oynadı?s. 64
  4. Meclis-i Umumî ne zaman açıldı?s. 65
  5. Kanun-ı Esasi'nin yetmiş birinci maddesi mebusu nasıl tanımlar?s. 65
  6. İlk Meclis tartışmalarını Hakkı Tarık Us derlemesinden okurken neye dikkat etmek gerekir?s. 66
  7. Tonyukuk'un sözü ile Osmanlı mebusunun sözü arasındaki fark nedir?s. 67

Meclis Siyasete Karışınca

  1. Meclis-i Mebusan ne zaman yeniden açıldı?s. 69
  2. 1908 sonrası Meclis sıraları kimlerden oluşuyordu?s. 69
  3. Bir kanun lâyihası Mecliste hangi yoldan geçerdi?s. 70
  4. Kâmil Paşa Meclisin çağrısına ne cevap verdi?s. 71
  5. 1909'da Kanun-ı Esasi'de yapılan değişiklikler neyi açıklığa kavuşturdu?s. 71
  6. Mecliste rey nasıl verilirdi?s. 72
  7. 1908–1912 arasında çok sayıda ara seçim yapılması neyi gösterir?s. 73
  8. II. Meşrutiyet dönemi Meclisin varlığını özgürlükle eşitlemenin neden yeterli olmadığını nasıl gösterir?s. 74

İstanbul'dan Ankara'ya

  1. 1919'da Meclisin nerede toplanacağı neden tartışıldı?s. 76
  2. Mustafa Kemal Paşa nereden mebus seçildi ve İstanbul'a gitti mi?s. 77
  3. 12 Ocak 1920'de Meclis açıldığında bütün mebuslar salonda mıydı?s. 77
  4. İstanbul'daki Meclis reisliğine kim seçildi?s. 78
  5. Ahd-ı Millî metni hangi iki tarihte hangi safhalardan geçti?s. 78
  6. 16 Mart 1920 sabahı İstanbul'da ne oldu?s. 79
  7. 18 Mart 1920'deki inikatta kim söz aldı ve ne anlattı?s. 80
  8. 18 Mart'taki on yedi imzalı takrir tam olarak ne istiyordu?s. 81
  9. Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mart genelgesi ne bildiriyordu?s. 81
  10. 18 Mart'taki tehir ile 11 Nisan'daki fesih aynı işlem midir?s. 82
  11. 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılan Meclisin ilk celsesini kim açtı?s. 83

Sonuç — Kalan Söz

  1. Teşkilât-ı Esasiye Kanunu'nun ilk maddesi ne der ve ne zaman kabul edildi?s. 86
  2. İki bin yılı aşan bu mesafeye bakıldığında düz bir yol görünür mü?s. 89